بیماری سیاه زخم

مقدمه:
بیماری سیاه زخم یک بیماری سمی و عفونی باکتریائی است و این بیماری در بین گیاهخواران اهلی شیوع دارد. شیوع این بیماری در عموم حیوانات وحشی و اهلی مانند: گاو، گوسفند، بز، شتر و گوشتخواران اتفاق میافتد. بیماری میتواند به انسانهایی که با حیوانات آلوده و یا بافت آلوده حیوانی سروکار دارند، سرایت کند. گفتنی است بیماری سیاه زخم عموماً در مناطق کشاورزی و در بین حیوانات شیوع مییابد. انسان نیز در تماس با حیوان آلوده و یا محصولات به دست آمده از حیوان آلوده، به بیماری مبتلا میشود. کارگرانی که با حیوان مرده و یا محصولات به دست آمده از حیوان مبتلا سروکار دارند، احتمال ابتلا به سیاه زخم برای آنها زیاد است این گونه آلودگی به سیاه زخم صنعتی مشهور است


.میکروب مسئول باسیلوس آنتراسیس یک باسیل درشت و مستقیم گرم مثبت است که در محیط های معمولی به خوبی رشد میکند. در محیطهای نامساعد ایجاد اسپور (هاگ) میکند و خیلی مقاوم میباشد. انتقال بیماری سیاه زخم به سه شکل پوستی، تنفسی و گوارشی است. چنانچه اسپور این بیماری از طریق هوا وارد مجاری تنفسی شود، فرم تنفسی سیاه زخم ایجاد می شود. علائم بیماری بستگی به نحوه تماس انسان با عامل بیماری دارد، ولی معمولاً این علائم در طی مدت ۷ روز ظاهر میشود. در شکل پوستی که شایعترین (در حدود ۹۵ درصد) نوع است عفونت سیاه زخم زمانی اتفاق میافتد که عامل بیماری که معمولاً در پشم، چرم و موی حیوان(مخصوصاً بز) آلوده وجود دارد، از طریق زخم و یا بریدگی پوستی وارد بدن شود. در فرم گوارشی ممکن است پس از مصرف گوشت آلوده به عامل سیاه زخم اتفاق بیفتد و علائم آن التهاب حاد دستگاه گوارش است .علائم اولیه شامل تهوع، کاهش اشتها، استفراغ ، تب و به دنبال آن دردهای ناحیه شکمی است .
انسان از راه تماس و دستکاری مواد آلوده دامی(‌پشم، پوست، گوشت و غیره) مبتلا میگردد. اسپور این باکتری قادر است سالها در خاک باقی مانده و حیوانات را از این طریق آلوده کند. انسان در تماس با این حیوانات آلوده شده و بیمار میشود. همچنین از طریق خوردن گوشتهای آلوده نیز به فرم گوارشی بیماری مبتلا میگردد.
پودر استخوان خام که برای تغذیه چهارپایان مصرف میشود یکی دیگر از راههای سرایت میباشد. میکرب از راه خراش های کوچک و ناچیز پوست وارد بدن آدمی میشود. گرفتاری از راه دستگاه تنفسی (دم زدن )‌ توسط گرد و غبار آلوده به ندرت دیده میشود(در کارخانههای پشم بافی و پشم شویی)‌ از راه خوراکی یا دستگاه گوارشی توسط گوشت خام یا نیم پز، شیر خام و غیره آلودگی میسر می باشد.
علائم:
· زخم سیاه: شایعترین فرم بیماری را در افراد بالغ و سالم نشان میدهد و در محل ورود باسیل که اغلب قسمتهای باز بدن است(صورت، گردن، دست، بازو) دیده میشود. محل ورود باسیل این بیماری بیشتر از صورت و گردن و بعد دست ها و تنه و بالاخره پاها میباشد و این نشان میدهد که موضعهای باز بدن که براحتی در معرض تلقیح قرار میگیرند بیشتر به بیماری مبتلا میشوند.
· ادم بدخیم: که زخم ابتدائی در آن ناپیدا بوده و ورم خیلی شدیدی در محل ورود باسیل ملاحظه می شود.
· مننگوآنسفالیت سیاهزخمی: به دنبال زخم سیاه به ویژه ادم بدخیم پیش میآید. علائم مننگوآنسفالیت ظاهر میشود. مایع نخاع چرکی و حاوی تعداد زیادی باسیل سیاه زخم می باشد. در غیاب درمان خطر مرگ و میر زیاد است.
اشکال احشائی:
· سیاه زخم ریوی: در اثر تنفس گرد و خاک آلوده به اسپورسیاه زخم پدید میآید.
· سیاه زخم روده ای و معدی: این سیاه زخم خیلی نادر می باشد، ۳ تا ۵ روز پس از مصرف گوشت نیم پز آلوده یا غذای آلوده دیگر با دردهای شکمی، تهوع، استفراغ و تب آغاز میشود .
· مننژیت ابتدائی سیاه زخمی : بشکل یک مننگوآنسفالیت سیر میکند. هیچ نشانۀ پوستی و مخاطی در بیمار دیده نمیشود. گرفتن مایع نخاع و آزمایش آن کلید تشخیص میباشد. پیش بینی بیماری مربوط به تشخیص و درمان زودرس می باشد .
درمان:
چنانچه درمان با آنتی بیوتیک مناسب انجام شود، مرگ و میر به ندرت اتفاق می افتد درمان با آنتی بیوتیک­های مناسب به مدت دو هفته انجام میشود. برای درمان سیاه زخم پنیسیلین، تتراسیکلین و فلوروکونیلون (سیپرو) تجویز میشود. درمان آنتی بیوتیکی میتواند در کاهش ضایعات فرم پوستی بیماری سیاه زخم مؤثر باشد.

سرم درمانی در اشکال دیر درمان شده و اشکال خطرناک سودبخش میباشد. البته استعمال دارو حتماً باید با نظر پزشک باشد.
پیشگیری:
بهداشت فردی، واکسیناسیون دامها و انهدام دامهای بیمار و خاموش کردن همه گیری دامی است. رعایت موازین بهداشتی در کارخانههای پشم ریسی، پشم شویی، دباغی و غیره (بهداشت شغلی) نهایت ضرورت را دارد.

منبع:اردلان آنلاین



تاريخ : دوشنبه ٢٠ شهریور ۱۳٩۱ | ۱:٤٥ ‎ق.ظ | نويسنده : محمــــــدصــدیق یوسفــی | نظرات ()
  • قالب وبلاگ | دنياي اس ام اس